Ngày nhận được giấy báo đỗ đại học, ba mẹ sắm cho nó một loạt những đồ dùng được cho là cần thiết đối với một sinh viên. Nó ngạc nhiên, nhưng trong lòng cũng không kém phần thích thú.

 Ba vỗ vai nó:

- Ba mẹ đặt nhiều hy vọng vào con.

- Con hiểu…Nó mỉm cười đáp lại.

Hết năm nhất đại học, nó phải thi lại hai môn. Ba mẹ biết, nó ra sức bào chữa: nào là chưa quen với cách dạy - học trên đại học, nào là thầy giáo dạy môn đó khó tính, yêu cầu sinh viên phải thế này thế nọ, đề thi khó hơn với những gì được học, nào là khóa nó phải thi lại già nửa…Nó không hề nhắc đến việc nhiều bạn trong lớp vẫn đạt điểm 8 - 9 những môn đó.

Giữa năm hai, nó xin ba mẹ đổi máy tính. Nó đưa ra hàng tá những lý do, mà cái nào cũng hợp lý cả: nó nói thầy giáo yêu cầu đem máy tính đến lớp để thực hành, với lại chiếc máy tính để bàn đã cũ, vừa chạy chậm lại vừa tốn điện…Nó cứ thao thao bất tuyệt về việc cần phải mua máy tính xách tay mà không hề đả động đến việc 1/3 các bạn lớp còn chưa có máy để bàn.

Năm ba. Nó xin được việc làm thêm. Công ty cách nhà khá xa. Ba mẹ không muốn nó đi làm vì vất vả, nhưng nó muốn thử sức mình nên nằng nặc đòi đi. Sáng đi làm, chiều lại đi học. Mới nửa tháng, nó sút gần 2 kg. Ba mẹ làm vé xe bus, nó nhất quyết không chịu đi. Nó gắt:

- Đi xe bus phải dậy sớm lắm, con không dậy được. Với cả đông người thế, làm sao con chen được?

Nó vùng vằng bỏ vào phòng, mặc kệ ba mẹ lo lắng. Trong đầu lại nghĩ, chắc ba mẹ sẽ cho nó một chiếc xe máy.

Buổi chiều đi học về. Khi ngang qua phòng khách, chợt nó nghe thấy:

- Ông à, tôi định mua cho con nó chiếc xe máy. Nhìn nó gầy đi như thế, không đành lòng …

- Ừ. Tôi cũng định vậy. Tôi đã nhận dạy thêm ca tối nữa rồi. - Ba nó đồng tình.

- Nhưng mà ông mới ốm dậy, sức khỏe đâu được tốt…

- Không sao, uống thuốc mấy hôm nữa là khỏe hẳn.

- Vậy thì mai tôi sang nhà bác Hoa vay thêm ít nữa, rồi đi mua luôn ông nhé!

- Ừ. Mua ngay đi. Nhà mình có mỗi mình nó …

Nó lẳng lặng đi lên phòng. Bỗng thấy khóe mắt cay cay.

Trong bữa cơm tối, nó hỏi ba:

- Ba à. Vé xe bus hôm nọ ba làm cho con đâu rồi?

- Con hỏi làm gì vậy? -  Ba nó có vẻ ngạc nhiên.

- Thì con lấy để đi mà. - Nó cười.

Mẹ nó xen vào:

- Không cần cái đó nữa. Ba mẹ định ngày mai mua cho con chiếc xe máy rồi.

- Ba mẹ không định cho con học cách vượt qua khó khăn sao? Đây mới chỉ là một chút thử thách nhỏ thôi mà, con không vượt qua được thì sao làm nổi chuyện gì khác. Với lại, ba mẹ đâu có lo được cho con cả đời …

- Nhưng mà …

Nó nắm tay ba mẹ thật chặt.

- Con hiểu ba mẹ nghĩ gì mà…Khi nào cần, con sẽ nói. Còn bây giờ, ba mẹ có mua con cũng không đi đâu.

***

Ngày hôm sau, nó dậy sớm hơn mọi khi để kịp chuyến xe bus đầu tiên.

- Mẹ mày hồi con gái đấy! Hồi ấy, mẹ mày xinh nhất đám con gái trong làng, biết bao nhiêu anh đến cưa cẩm mà chỉ thích có mỗi bố mày thôi.

Nó nhìn chăm chú bức ảnh. Mẹ trong ảnh đẹp thật, cái đẹp toát lên từ khuôn mặt trái xoan đầy đặn, nụ cười rạng rỡ đến cả những ngón tay búp măng thon dài. Có lẽ đây là bức ảnh duy nhất hồi con gái của mẹ mà bà ngoại còn giữ được. Một giọt nước mắt lặng lẽ lăn trên đôi má nó khi trong đầu hiện lên một phép so sánh: Mẹ bây giờ và mẹ của ngày xưa.

Mẹ của nó bây giờ khác xưa nhiều lắm. Khuôn mắt trái xoan trắng trẻo ngày nào giờ đã sạm đen, hai gò má nhô lên. Nơi đuôi mắt của mẹ đã hằn lên những vết chân chim và năm đầu ngón tay cộc móng, ngón nào cũng có những vết chai mà nhìn vào đó nó thấy dấu ấn của những tháng năm vất vảt in hằn rất rõ.

Bố bị bệnh phải nằm liệt giường 5 năm. Mẹ cần mẫn chăm sóc bố và một mình xốc vác việc gia đình nuôi hai đứa con đang tuổi đi học. Ngoài việc đồng áng, đêm nào mẹ cũng ngồi lì bên chiếc máy khâu sửa chữa quần áo cho người ta để có thêm thu nhập. Có hôm, nó thấy mẹ gục xuống bên chiếc máy khâu. Nó biết mẹ mệt nên giục mẹ đi ngủ nhưng mẹ bảo:

- Còn nhiều đồ quá. Mẹ nghỉ một tí cho đỡ mỏi mắt rồi lại làm tiếp.

Chưa có đêm nào, mẹ ngủ tròn giấc. Mẹ “cực thính” với những cơn đau và tiếng rên của bố. Mỗi lúc bố ho, mẹ lại đỡ bố dậy, ngồi vuốt ngực cho bố rồi lại đỡ bố nằm xuống. Có những lúc bệnh đau, bố cáu gắt vô cớ. Mẹ vẫn nhẫn nhịn chịu đựng. Nó thấy thương mẹ nên chăm chú học hành. Nó nghĩ nó học giỏi cũng là một cách giúp mẹ bớt khổ.

Lớn lên một chút, nó bắt đầu biết thêm về những chuyện tế nhị và những nỗi khổ tâm của mẹ. Có một bác cán bộ trên xã (từng là người đã từng theo đuổi mẹ hồi trẻ) nay đã goá vợ thấy mẹ vất vả đem lòng thương mẹ thường qua lại và có ý muốn giúp đỡ mẹ. Mẹ nhận nhã ý tốt đó nhưng còn những thứ khác mà nhất quyết từ chối. Có lần nó vô tình nghe một người hàng xóm rủ rỉ với mẹ:

- Cô dại lắm. Người ta là cán bộ xã có quyền, có tiền, người ta giúp thì cô cứ nhận vừa có tiền thuốc thang cho chồng lại không làm phật lòng người ta. Nói thật, chồng cô bệnh tật lâu năm như thế, cô có “tòm tem” một chút cũng chẳng ai trách…

Lúc người hàng xóm ra về, nó nhìn thấy mặt mẹ đỏ rân. Có lẽ mẹ thấy xấu hổ trước những lời nói đó và cả bực mình nữa.

Mẹ vẫn một lòng một dạ với bố bằng những cử chỉ chăm sóc ân cần ngày này qua ngày khác. Cái mà người ta vẫn gọi là lòng chung thuỷ với nó không còn trừu tượng nữa. Nó đã hiểu ra từ những việc mẹ làm. Và nó cũng nhìn thấy rất rõ sự bươn chải, lo toan khiến mẹ già đi nhiều. Nó nghĩ bố cũng hiểu nên trong ánh mắt bố nhìn mẹ đầy trìu mến và biết ơn.

Sự tận tuỵ của mẹ đã được đền đáp. Bố đã dần dần bình phục và đi lại được dù vẫn chưa làm được một việc gì dù là rất nhỏ. Kỳ thi đại học năm ấy, nó đỗ suýt soát thủ khoa. Bao nhiêu năm vất vả, kể cả những khi bố nguy kịch nó chưa thấy mẹ khóc vậy mà hôm nhìn thấy tờ giấy báo nhập học của nó, mẹ đã khóc oà lên.

Nó vào đại học, đôi gánh trên vai mẹ nặng hơn. Tuần trước, nó rủ mấy đứa bạn cùng phòng về nhà nó chơi lúc trở lên thành phố nó vô tình nghe một đứa bảo với những đứa ở phòng:

- Mẹ cái H hiền lắm nhưng trông bác ấy già hơn tuổi.

Nhớ đến tấm ảnh mà bà ngoại đưa cho nó, nó thấy sống mũi cay cay. Đêm xuống, lũ bạn đã ngủ hết, nó bật dậy, bật chiếc đèn bàn, mở cuốn sổ bìa da ra. Trong đó, có tấm ảnh của mẹ mà bà ngoại đã đưa cho nó. Nó chăm chú nhìn tấm ảnh của mẹ. Có cái gì đó cứ nghèn nghẹn nơi tim nó:

Có thể với nhiều người mẹ của nó đã già đi nhiều so với ngày xưa nhưng trong mắt bố con nó, mẹ vẫn đẹp, rất đẹp...

Hành động này để bảo toàn mối quan hệ vốn đang tốt đẹp của cả hai. Nhưng làm cách nào để người ấy hiểu rằng bạn chỉ đang muốn trì hoãn chứ chưa thật sự đóng chặt cánh cửa trái tim mình với người ấy?

1. Bày tỏ quan niệm

Khi đi cùng người ấy, bạn nên nói rõ quan niệm của mình, chẳng hạn như: "Đối với tớ, yêu đương bây giờ là cấm tiệt!". Như vậy, người ấy sẽ khéo léo không "động thủ" ngay bây giờ mà kiên nhẫn chờ bạn thay đổi quan niệm của mình sau một thời gian nữa.

2. Đưa ra giả thuyết

Thi thoảng bạn nên cùng ấy ngồi trò chuyện và đưa ra những giả thuyết để ấy vô tư mơ mộng như: "Nếu lên đại học, chúng ta trở thành một đôi thì sao nhỉ? Cậu có thể lấy xe máy chở tớ đi học, chúng ta sẽ được thoải mái đi chơi mà không bị kỉ luật nghiêm của bố mẹ như bây giờ, tớ cũng có thể thẳng thắn nói với gia đình rằng cậu là bạn trai/bạn gái của tớ mà không sợ bị cấm đoán như khi còn là học sinh". Khi vẽ ra một viễn cảnh đẹp đẽ như thế, thì người ấy sẽ có thêm sức mạnh để hi vọng và chờ đợi bạn.

3. "Nháy" với bạn thân người ấy

Nếu bạn đã dùng hết mọi cách nói bóng gió mà người ấy vẫn không hiểu mà tiếp tục "lăm le" tấn công thì đã đến lúc nhờ vào sự can thiệp của người thứ ba, không ai khác đó chính là bạn thân của ấy, người mà hay kể với ấy tất tần tật mọi chuyện. Bạn sẽ kéo người đó vào một buổi tâm sự của bạn, kể cho người đó nghe suy nghĩ của bạn về ấy, về mối lo sợ rằng hai đứa sẽ không còn như trước nếu ấy buông lời yêu quá vội. Chắc chắn rằng người bạn thân của ấy sẽ biết cách nói để ấy hiểu.

4. Tập trung nói về những ước mơ và hoài bão

Bạn không thể nói quá nhiều về chuyện tình yêu, cảm xúc vì người ấy sẽ bị cuốn theo và mơ mộng, trong khi hai bạn vẫn còn đang có nhiều chuyện phải nghĩ như học hành hiện tại, giảng đường nào trong tương lai... Do đó bạn nên tập trung chia sẻ với ấy những ước mơ và hoài bão của chính bạn, nói với ấy rằng bạn đam mê gì, muốn làm những việc gì và nhờ ấy tư vấn, cho lời khuyên. Khi thấy bạn đang có quyết tâm theo đuổi đam mê "hừng hực" như vậy, ấy sẽ không để chuyện tình cảm chi phối bạn nữa.

5. Vẫn luôn quan tâm trong mức bạn bè

Khi tập trung vào những điều gì khác thì không có nghĩ là bạn sẽ... bỏ bê ấy luôn. Như vậy người ấy sẽ hiểu rằng bạn đã khép chặt cánh cửa trái tim với người ấy, do đó hãy luôn quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ người ấy trong mức độ bạn bè, tất nhiên cũng nên trao cho ấy một chút hy vọng, như một sợi chỉ để buộc chặt trái tim bạn và người ấy với nhau.

TRÂN